Chi phí thuê máy chủ: các khoản dễ bị bỏ sót khi so giá

Bảng báo giá thường chỉ ghi một dòng: giá thuê theo tháng. Chi phí thuê máy chủ thực tế hay cao hơn con số đó, vì IP thêm, băng thông vượt mức, license phần mềm quản trị, gói backup và công vận hành đều là khoản phát sinh riêng ở nhiều nhà cung cấp. So hai bảng giá cạnh nhau mà không cộng đủ các khoản này, con số rẻ hơn trên giấy có thể đắt hơn sau vài tháng vận hành. Bài này bóc từng khoản, rồi so tổng chi phí ba hướng thuê: VPS, máy chủ riêng và đặt chỗ tại datacenter.

Chi phí thuê máy chủ gồm những khoản nào ngoài giá thuê hàng tháng

Khoản phải trả khi thuê máy chủ không dừng ở dòng giá thuê hàng tháng trên bảng báo giá. Sáu khoản hay bị bỏ sót là: phí khởi tạo, IP thêm, băng thông vượt mức, license phần mềm quản trị, gói backup và công quản trị vận hành. Có khoản nhà cung cấp gộp sẵn vào giá tháng, có khoản tính riêng theo yêu cầu, không hỏi trước thì không thấy trên hóa đơn đầu.

• Phí khởi tạo: dựng máy, cài hệ điều hành lần đầu.
• IP thêm: dùng nhiều hơn 1 IPv4 đi kèm mặc định.
• Băng thông vượt mức: khi gói tính theo dung lượng thay vì Unlimited.
• License phần mềm quản trị: Plesk, DirectAdmin hay panel tương đương.
• Gói backup: sao lưu định kỳ và chỗ lưu bản sao.
• Công quản trị: tự vận hành hay thuê đội kỹ thuật ngoài.

Ba khoản đầu thường lộ ra ngay lúc ký hợp đồng nếu đọc kỹ điều khoản. Ba khoản sau, nhất là công quản trị, mới là phần làm lệch tổng chi phí giữa hai lựa chọn tưởng như ngang giá.

Phí khởi tạo và IP thêm cộng vào giá thuê máy chủ ra sao

Phí khởi tạo là khoản một lần cho việc dựng máy, cài hệ điều hành và bàn giao, có nơi thu riêng, có nơi gộp vào tháng đầu. IP thêm tính theo từng địa chỉ IPv4 vượt số lượng đi kèm mặc định, vì kho địa chỉ IPv4 đã khan hiếm nhiều năm nay chứ không phải nhà cung cấp tự đặt giá tùy tiện.

Theo tổ chức quản lý số hiệu Internet khu vực châu Á - Thái Bình Dương APNIC, kho địa chỉ IPv4 dự trữ của khu vực đã cạn từ năm 2011. Từ đó IPv4 mới chủ yếu đến từ thị trường mua bán lại, nên hầu hết nhà cung cấp chỉ cấp sẵn một IPv4 cho mỗi gói VPS hay máy chủ riêng BizMaC, cần thêm địa chỉ thì tính phí riêng theo tháng. Với gói đặt chỗ tại datacenter, số IPv4 đi kèm thường ít hơn nhu cầu thực của hệ thống nhiều dịch vụ, cũng là khoản cần hỏi rõ trước khi ký.

Băng thông vượt mức có làm tăng tiền thuê máy chủ không

Băng thông vượt mức chỉ phát sinh khi gói thuê tính theo dung lượng dữ liệu truyền mỗi tháng thay vì theo tốc độ cổng mạng. Các gói VPS và máy chủ riêng của BizMaC ghi rõ Unlimited Traffic, nghĩa là không có mốc GB nào để tính vượt, khoản này coi như bằng không trong tổng chi phí tại đây.

Ở dịch vụ đặt chỗ tại datacenter thì khác. Chi phí tính theo tốc độ cổng mạng (100Mbps hoặc 1Gbps) chứ không theo GB truyền đi, máy chủ chạy full tốc độ cả tháng cũng không phát sinh thêm. Đây là điểm cần đối chiếu kỹ khi so giá nhà cung cấp: hai gói cùng ghi "Unlimited" nhưng một bên là không giới hạn dung lượng, một bên là không giới hạn theo tốc độ cổng đã mua, hai cách tính khác hẳn nhau dù dùng chung một chữ.

License phần mềm quản trị và gói backup tính riêng hay gộp sẵn

License phần mềm quản trị và gói backup thường không gộp sẵn ở máy chủ riêng, VPS hay chỗ đặt máy, trong khi hosting dùng chung lại có panel Plesk hoặc DirectAdmin đi kèm ngay từ gói cơ bản. Sự khác biệt này đến từ việc máy chủ riêng và VPS trao toàn quyền Full Root cho khách, panel quản trị là lựa chọn thêm chứ không bắt buộc.

Muốn dùng Plesk hay DirectAdmin trên máy chủ riêng thì license tính theo số site hoặc theo năm, cần báo trước với BizMaC để cộng vào khoản phải trả hàng tháng. Backup cũng vậy: gói quản trị máy chủ trọn gói ở mức Basic đã gồm phần cấu hình backup và restore, nhưng dung lượng lưu bản sao ngoài máy chính vẫn là khoản cần hỏi riêng theo nhu cầu thực tế. Nguyên tắc sao lưu 3-2-1 mà US-CERT khuyến nghị, giữ 3 bản sao dữ liệu trên 2 loại lưu trữ khác nhau và 1 bản lưu ngoài vị trí chính, là lý do backup gần như không bao giờ nên bỏ qua dù phải trả thêm.

Công quản trị chiếm bao nhiêu trong tổng chi phí thuê máy chủ

Công quản trị là khoản dễ bị bỏ ngoài bảng tính nhất, vì nó không nằm trên hóa đơn thuê máy mà nằm ở thời gian nhân sự nội bộ bỏ ra, hoặc ở phí thuê đội kỹ thuật ngoài. BizMaC có ba bậc quản trị máy chủ tách riêng khỏi giá thuê: Managed Basic 1.500.000đ/tháng lo phần cài đặt, vá lỗi và backup cơ bản; Managed Professional 2.500.000đ/tháng thêm tối ưu hiệu suất và rà soát bảo mật; Managed Advanced 3.500.000đ/tháng giám sát toàn diện và xử lý sự cố chủ động.

Tự quản trị bằng nhân sự nội bộ nhìn thì tiết kiệm khoản 1.500.000 – 3.500.000đ mỗi tháng, nhưng phải cộng thêm thời gian một người biết Linux hoặc Windows Server theo dõi máy đều đặn, xử lý khi có sự cố ngoài giờ hành chính, và rủi ro downtime nếu người đó nghỉ việc đúng lúc máy gặp vấn đề. Doanh nghiệp chưa có ai chuyên trách hạ tầng thường tính ra thuê ngoài rẻ hơn khi cộng đủ chi phí cơ hội. Góc nhìn chi tiết hơn về việc tự quản trị máy chủ hay thuê ngoài nằm ở bài riêng, đáng đọc trước khi quyết định.

So sánh tổng chi phí giữa VPS, máy chủ riêng và đặt chỗ tại datacenter

Tổng chi phí đổi khác hẳn tùy hướng chọn, vì mỗi hướng gánh một phần việc khác nhau. VPS gọn nhất vì phần cứng và vận hành nền tảng do nhà cung cấp lo trọn. Máy chủ riêng thêm phần cứng nguyên chiếc nhưng vẫn do BizMaC sở hữu và bảo trì. Đặt chỗ tại datacenter theo hình thức colocation thì khách tự mang máy tới, BizMaC chỉ cho thuê rack, điện và mạng.

Nhìn bảng trên dễ thấy VPS và máy chủ riêng gần như cùng cấu trúc chi phí, khác nhau ở quy mô phần cứng và mức giá thuê. Colocation lại là câu chuyện khác hẳn: giá thuê chỗ rẻ hơn tưởng, nhưng khách phải bỏ vốn mua máy trước, tự chịu công thay thế linh kiện hỏng và tự lo license lẫn backup trọn vẹn. Bài máy chủ riêng khi nào đáng tiền hơn VPS đi sâu hơn vào mốc quy mô nên chuyển đổi giữa hai hướng này.

Câu hỏi thường gặp về tiền thuê máy chủ

Ghi nhanh

Chi phí thuê máy chủ đúng nghĩa là tổng của giá thuê tháng cộng IP thêm, băng thông vượt mức (nếu gói không Unlimited), license panel quản trị, gói backup và công vận hành. So hai báo giá mà chỉ nhìn dòng giá thuê là dễ chọn nhầm phương án đắt hơn về sau. Cần một cấu hình rõ khoản nào gộp sẵn, khoản nào tính riêng, có thể liên hệ đội tư vấn để nhận báo giá đủ cho việc thuê máy chủ riêng tại BizMaC đúng với hệ thống đang cần.