Chỗ đặt máy chủ (Colocation) là gì, phù hợp doanh nghiệp nào

Một doanh nghiệp vừa mua hai máy chủ Dell PowerEdge, tổng chi phí hơn 100 triệu đồng, nhưng văn phòng không có phòng máy đạt chuẩn, không có UPS đủ tải, đường truyền hay rớt giờ cao điểm. Đây đúng là tình huống chỗ đặt máy chủ (colocation) sinh ra để giải quyết: mang phần cứng đã mua sẵn gửi vào trung tâm dữ liệu đối tác, thuê chỗ trong rack, dùng chung hạ tầng điện, đường truyền và an ninh vật lý của nơi đó. Máy vẫn là của doanh nghiệp, chỉ đổi chỗ đặt.

Khác với thuê máy chủ riêng, nơi nhà cung cấp sở hữu và cho thuê luôn phần cứng, colocation là doanh nghiệp tự bỏ tiền mua máy, nhà cung cấp chỉ bán chỗ đặt và hạ tầng xung quanh. Bài viết dưới đây nói rõ dịch vụ này hợp với ai, khi nào nên chọn thuê máy chủ riêng thay vì mang máy đi gửi, và cấu hình theo mức 1U, 2U, Full Rack.

Chỗ đặt máy chủ là gì

Đây là dịch vụ cho doanh nghiệp thuê không gian vật lý trong rack tại trung tâm dữ liệu, kèm điện, đường truyền, làm mát và an ninh, còn phần cứng do khách hàng tự mua và mang tới. Nhà cung cấp không bán máy, chỉ bán "chỗ ở" cho máy, khác với thuê VPS hay thuê máy chủ riêng, nơi nhà cung cấp sở hữu phần cứng.

Quy trình thực tế: doanh nghiệp mua máy chủ, cấu hình sẵn hệ điều hành cần thiết, sau đó vận chuyển tới trung tâm dữ liệu để kỹ thuật lắp vào rack, đấu điện và mạng. Từ lúc đó, máy chạy dưới điện lưới có UPS và máy phát dự phòng, đường truyền có nhiều hướng backbone, và có người trực xử lý sự cố phần cứng cơ bản khi được yêu cầu (remote hands). Doanh nghiệp vẫn toàn quyền quản trị phần mềm, hệ điều hành, dữ liệu bên trong máy, chỉ khác nơi đặt.

Colocation hợp với doanh nghiệp nào

Hình thức này hợp nhất với doanh nghiệp đã sở hữu sẵn máy chủ, cần toàn quyền kiểm soát phần cứng, có yêu cầu lưu dữ liệu trong nước, và dùng đủ lâu để phần chi phí mua máy ban đầu bù lại qua thời gian. Nhóm này không phải khách hàng của thuê máy chủ riêng hay VPS, vì máy đã mua rồi, đi thuê lại phần cứng khác là lãng phí khoản đã đầu tư.

• Đã có máy chủ sẵn, không muốn để không hoặc bán lại chịu lỗ khấu hao.
• Cần kiểm soát phần cứng: tự chọn CPU, RAM, ổ đĩa, không phụ thuộc cấu hình có sẵn của nhà cung cấp.
• Yêu cầu lưu dữ liệu trong nước: ngành tài chính, y tế, cơ quan nhà nước thường cần dữ liệu đặt tại datacenter trong nước có chứng nhận Tier rõ ràng.
• Dùng dài hạn từ ba năm trở lên: chi phí mua máy phân bổ theo tháng lúc đó thấp hơn phí thuê máy chủ riêng cùng cấu hình.
• Đội kỹ thuật nội bộ đủ mạnh: tự cài hệ điều hành, vá lỗi, giám sát hiệu năng, chỉ cần nhà cung cấp lo hạ tầng vật lý.

Khi nào không nên thuê chỗ đặt máy chủ

Doanh nghiệp nhỏ dùng tài nguyên ít, hoặc đội kỹ thuật không có người xuống tận nơi xử lý khi máy gặp sự cố phần cứng, thường không hợp với colocation. Hai lý do này chiếm phần lớn trường hợp nên chọn hướng khác.

Chỉ cần chạy một website công ty hoặc vài ứng dụng nội bộ tải thấp, chi phí mua nguyên máy chủ vật lý rồi trả thêm phí chỗ đặt hàng tháng thường cao hơn thuê Linux Hosting hoặc VPS đúng nhu cầu. Mua máy dư công suất để chạy non tải là vốn chết. Trường hợp thứ hai: máy đặt tại datacenter, không phải văn phòng, nên khi hỏng linh kiện phải có người tới tận nơi hoặc nhờ remote hands xử lý hộ, tốn thêm thời gian so với máy đặt ngay trong công ty.

Colocation khác thuê máy chủ riêng ở điểm nào

Khác biệt cốt lõi nằm ở quyền sở hữu phần cứng: colocation là khách hàng tự mua máy rồi gửi vào datacenter, còn thuê máy chủ riêng là nhà cung cấp sở hữu máy và cho thuê trọn gói. Từ đó kéo theo chênh lệch về vốn ban đầu, thời gian triển khai và trách nhiệm bảo trì.

Thuê máy chủ riêng không cần bỏ vốn mua máy, triển khai nhanh vì máy đã sẵn trong rack, bên cho thuê chịu trách nhiệm thay linh kiện hỏng, nhưng khách hàng không có quyền chọn thành phần ngoài các gói cấu hình có sẵn. Colocation ngược lại: vốn ban đầu cao hơn, nhưng doanh nghiệp toàn quyền chọn CPU, RAM, ổ đĩa theo nhu cầu và giữ quyền sở hữu tài sản lâu dài.

Cấu hình 1U, 2U, Full Rack khác nhau thế nào

Ba mức rack phổ biến là 1U cho một máy chủ đơn, 2U cho hệ thống cần thêm không gian tản nhiệt, và Full Rack 42U cho doanh nghiệp cần nguyên tủ riêng. Mỗi mức đi kèm hạn mức điện và số IPv4 khác nhau, chọn theo số lượng máy và công suất tiêu thụ.

Gói COLO 1U giá 1.790.000đ/tháng, cấp điện 400W, 01 địa chỉ IPv4, cổng uplink 100Mbps trên hạ tầng 1Gbps. Gói COLO 2U giá 2.690.000đ/tháng, cùng mức điện 400W nhưng thêm không gian rack cho máy hai đơn vị. Cả hai gói đều có IPKVM quản trị từ xa, cùng điện và mạng dự phòng qua UPS và máy phát. Cần nguyên tủ rack thì chọn Full Rack 42U, cấp điện 4kW, 16 địa chỉ IPv4, có ưu tiên truy cập và remote hands, giá theo tư vấn riêng vì phụ thuộc số lượng thiết bị lắp đặt.

Chi phí colocation tính thế nào cho đúng

Chi phí gồm hai phần: tiền mua máy chủ trả một lần, cộng phí thuê chỗ hàng tháng trả đều. Máy chủ vật lý cấu hình vừa phải hiện có giá vài chục đến hơn trăm triệu đồng tuỳ CPU và RAM, còn phí đặt tại BizMaC bắt đầu từ 1.790.000đ/tháng cho rack 1U.

Cách tính hợp lý là chia tiền mua máy cho số tháng dự kiến dùng, cộng phí hàng tháng, rồi so với giá thuê máy chủ riêng cùng cấu hình. Dùng dưới một năm, thuê máy chủ riêng gần như luôn rẻ hơn vì không gánh khấu hao. Dùng từ ba năm trở lên, đặc biệt khi máy đã có sẵn, colocation bắt đầu có lợi thế tổng chi phí sở hữu, cộng quyền giữ tài sản khi kết thúc hợp đồng.

Chuyển máy chủ đang chạy sang colocation cần chuẩn bị gì

Việc này cần kiểm tra máy còn tương thích chuẩn rack không, đóng gói đúng cách khi vận chuyển, và có kế hoạch dừng dịch vụ tạm thời trong lúc lắp đặt. Bỏ qua bước chuẩn bị dễ làm gián đoạn lâu hơn cần thiết.

Xác nhận máy có khung gắn rack chuẩn (rack-mountable), không phải case tower văn phòng. Sao lưu dữ liệu quan trọng trước khi tháo máy, đề phòng va chạm khi vận chuyển. Báo trước cho nhà cung cấp về thời điểm lắp đặt để kỹ thuật chuẩn bị sẵn vị trí rack, cáp điện và cáp mạng, rút ngắn thời gian máy offline. Sau khi lắp xong, kiểm tra lại kết nối mạng, cấu hình IP, bật giám sát nhiệt độ và tải CPU ngay trong ngày đầu. Hệ thống phức tạp nên cân nhắc thuê thêm dịch vụ quản trị máy chủ để đội kỹ thuật theo dõi liên tục.

Điều cần nhớ

Hình thức colocation hợp với doanh nghiệp đã có sẵn máy, cần kiểm soát phần cứng, có yêu cầu lưu dữ liệu trong nước và dùng đủ lâu để bù vốn ban đầu. Không hợp với doanh nghiệp nhỏ dùng ít tài nguyên hoặc chưa có người xử lý sự cố tại chỗ. Chưa chắc nên chọn colocation hay thuê máy chủ riêng thì nhìn vào máy đã có sẵn trong tay chưa và thời gian dự kiến dùng bao lâu.

BizMaC cung cấp dịch vụ chỗ đặt máy chủ tại datacenter Tier 3 trong nước, ba mức rack 1U, 2U và Full Rack, có IPKVM quản trị từ xa và hạ tầng điện, mạng dự phòng, đồng hành khách hàng doanh nghiệp 19+ năm.