Đo tốc độ website bằng công cụ nào cho đúng cách nhất

Tháng 3 năm 2024, Google chính thức thay Interaction to Next Paint cho First Input Delay trong bộ ba Core Web Vitals. Nhiều người vẫn đo tốc độ website bằng cách bấm nút phân tích, thấy điểm số nhảy lên nhảy xuống giữa hai lần chạy đo cách nhau vài phút, rồi hoang mang không biết tin số nào. Vấn đề không nằm ở việc đo sai, mà ở việc đọc sai kết quả: có hai loại dữ liệu hoàn toàn khác nhau đứng chung trên một trang báo cáo. Bài này giải thích ba chỉ số Core Web Vitals bằng lời thường, kèm ngưỡng của Google, và cách phân biệt hai loại dữ liệu đó trước khi bắt tay tối ưu.

Đo tốc độ website là đo cái gì: dữ liệu phòng thí nghiệm khác dữ liệu người dùng thật ra sao

Việc này cho ra hai loại kết quả khác nhau: dữ liệu phòng thí nghiệm (Lab Data) chạy trên một máy ảo với mạng giả lập, mỗi lần đo một khác vì tài nguyên máy chủ thử nghiệm thay đổi liên tục. Dữ liệu người dùng thật (Field Data, còn gọi CrUX) gom từ trình duyệt Chrome thật của người ghé trang trong 28 ngày gần nhất, và đây mới là thứ Google dùng để xếp hạng.

PageSpeed Insights hiển thị cả hai cùng lúc trên một trang kết quả, nhưng đặt tên khác nhau nên dễ gộp lộn: phần phía trên ghi "Đánh giá trải nghiệm thực tế" là dữ liệu người dùng thật, phần phía dưới ghi "Chẩn đoán hiệu suất" là dữ liệu phòng thí nghiệm của riêng lần chạy đó. Website mới mở, lượng truy cập còn ít thì Google chưa đủ mẫu để tạo báo cáo trải nghiệm thực tế, khi đó chỉ còn số liệu phòng thí nghiệm để tham khảo tạm. Nền tảng kỹ thuật dựng đúng ngay từ đầu giúp cả hai loại dữ liệu này đẹp lên nhanh hơn, đó là lý do dịch vụ thiết kế website chuẩn kỹ thuật SEO của BizMaC luôn tính tới tốc độ ngay từ bước dựng khung trang, không phải vá lại sau khi đã lên online. Bài nguyên nhân website tải chậm liệt kê thêm những chỗ hay bị bỏ sót khi kiểm tra tốc độ.

LCP là gì: phần tử lớn nhất trên trang hiện ra mất bao lâu

LCP (Largest Contentful Paint) đo thời gian từ lúc bắt đầu tải trang tới lúc phần tử lớn nhất, thường là ảnh banner hoặc khối tiêu đề chính, hiện đầy đủ trên màn hình. Theo tài liệu web.dev của Google, ngưỡng tốt là 2,5 giây trở xuống, từ 2,5 đến 4 giây là cần cải thiện, trên 4 giây được xếp vào mức kém.

Nguyên nhân hay gặp nhất là ảnh cover chưa nén, đăng nguyên file vài MB thẳng từ máy ảnh lên. Bài tối ưu ảnh cho website nói rõ nên nén về định dạng và kích thước nào cho từng vị trí hiển thị. Ngoài ảnh, server phản hồi chậm và CSS chặn hiển thị cũng kéo LCP lên, hai chỗ này thường do hosting yếu hoặc chưa bật cache website.

INP là gì: bấm vào trang có phản hồi ngay không

INP (Interaction to Next Paint) đo độ trễ từ lúc người dùng bấm, chạm hoặc gõ phím tới lúc trình duyệt vẽ lại phản hồi trên màn hình. Đây là chỉ số thay First Input Delay từ tháng 3 năm 2024, vì FID chỉ đo cú bấm đầu tiên còn INP theo dõi toàn bộ phiên tương tác trên trang. Ngưỡng tốt theo web.dev là 200 mili giây trở xuống, từ 200 đến 500 mili giây cần cải thiện.

Nguyên nhân thường gặp là JavaScript nặng chạy chiếm luồng chính đúng lúc người dùng thao tác, hoặc quá nhiều script bên thứ ba (chat, quảng cáo, theo dõi) tải cùng lúc lúc trang vừa mở. Trên điện thoại, chỉ số này thường xấu hơn máy tính vì CPU yếu hơn, đây cũng là một trong những chỗ ảnh hưởng tới trải nghiệm website trên điện thoại mà nhiều nơi bỏ qua khi chỉ kiểm tra trên desktop.

CLS là gì: trang có nhảy lung tung khi đang tải không

CLS (Cumulative Layout Shift) đo tổng mức xê dịch bất ngờ của các phần tử trên trang trong lúc tải, kiểu nút bấm nhảy đúng lúc ngón tay vừa chạm xuống làm bấm nhầm chỗ khác. Ngưỡng tốt theo web.dev là 0,1 điểm trở xuống, từ 0,1 đến 0,25 là cần cải thiện, trên 0,25 là kém.

Nguyên nhân phổ biến: ảnh và khung nhúng không khai báo kích thước trước nên trình duyệt phải đẩy nội dung xuống khi ảnh tải xong, font web load muộn làm chữ nhảy dòng, hoặc banner quảng cáo chèn thêm vào giữa lúc trang đã hiện gần đủ. Bảng dưới đây gom cả ba chỉ số, ngưỡng tốt và cách sửa từng nguyên nhân lại một chỗ để tiện đối chiếu.

Điểm 100 trên PageSpeed Insights có phải mục tiêu cần đạt khi đo tốc độ website

Không. Điểm số PageSpeed Insights là con số tổng hợp từ dữ liệu phòng thí nghiệm của riêng một lần chạy, không phải yếu tố Google dùng trực tiếp để xếp hạng. Mục tiêu thật là ba chỉ số Core Web Vitals cùng đứng ở ngưỡng tốt trên dữ liệu người dùng thật, đạt tới đó là đủ, không cần nặn thêm vài điểm cuối trên màn hình lab.

Cố kéo điểm số lên 100 thường phải đánh đổi bằng việc gỡ những thứ khách hàng cần: bỏ nút chat trực tuyến, bỏ mã theo dõi chuyển đổi, nén ảnh quá tay tới mức mờ chi tiết sản phẩm. Đổi lấy vài điểm hiển thị mà mất đi công cụ đang giúp ra đơn hàng là đánh đổi ngược. Khi BizMaC dựng website cho khách, ưu tiên luôn là ba chỉ số cùng vào vùng xanh trên dữ liệu người dùng thật, còn con số hiển thị trên màn hình đo chỉ là tham khảo phụ.

Kiểm tra tốc độ website ở công cụ nào: PageSpeed Insights và Search Console khác nhau chỗ nào

Kiểm tra tốc độ website bằng PageSpeed Insights cho kết quả tức thời của một lần chạy đo trên một trang cụ thể, gồm cả điểm lab lẫn dữ liệu người dùng thật nếu trang đó đủ traffic. Search Console báo cáo Core Web Vitals theo từng nhóm URL trên toàn site, lấy hoàn toàn từ dữ liệu người dùng thật, cập nhật theo chu kỳ 28 ngày.

Dùng PageSpeed Insights khi cần chẩn đoán một trang cụ thể vừa sửa xong, xem ngay phần tử nào đang kéo điểm xuống. Dùng Search Console khi cần nhìn toàn site, biết nhóm URL nào đang ở mức kém để ưu tiên sửa trước. Hai công cụ này bổ sung cho nhau chứ không thay thế nhau, và cả hai đều nên chạy song song với việc rà lại cấu trúc trang theo hướng website chuẩn SEO, vì tốc độ chỉ là một phần trong bộ tiêu chí đó.

Câu hỏi thường gặp về đo tốc độ website

Tip tham khảo

Chạy đo một lần rồi kết luận là chưa đủ. Cách đọc kết quả đúng: xem phần dữ liệu người dùng thật trước để biết Google đang thấy trang ra sao, dùng phần lab để tìm cụ thể chỗ cần sửa, rồi đối chiếu qua bảng ngưỡng LCP, INP, CLS ở trên. Đứng ở ngưỡng tốt của cả ba là đủ, đừng đuổi theo điểm 100 tới mức phải gỡ bớt chức năng đang giúp khách hàng ở lại trang lâu hơn. Cân đối lại phần này cho đúng từ đầu vẫn nhẹ việc hơn nhiều so với sửa lại sau khi website đã chạy được một thời gian, và đó cũng là phần BizMaC làm cùng khách ngay từ buổi trao đổi thiết kế website đầu tiên.