Đổi website mất index: cách truy vết và gỡ từng bước đúng

Web mới chạy được 2 tuần. Khách quen gõ tên công ty lên Google. Kéo hết trang 1 vẫn không thấy đâu. Lượt truy cập tụt thẳng đứng. Đổi website mất index không hiếm. Nó xảy ra ở phần lớn ca làm lại web mà chưa kiểm kỹ trước khi bàn giao. Bài này xếp lại đúng thứ tự truy vết, từ nguyên nhân nặng nhất tới nhẹ nhất. Sửa 1 lần trúng chỗ, không đoán mò từng phần.

Nguyên tắc đầu tiên: kiểm theo thứ tự nặng tới nhẹ. Đừng nhảy cóc. 1 cấu hình chặn máy tìm kiếm có thể xoá sạch mọi nỗ lực khai sitemap phía sau. Sửa nhẹ trước, bỏ qua nguyên nhân nặng, là mất công 2 lần.

Web mới có đang chặn công cụ tìm kiếm không

Đây là nguyên nhân hay gặp nhất. Lúc làm bản thử, đội kỹ thuật thường chặn Google index. Mục đích là tránh nội dung nháp lọt ra ngoài. Bàn giao xong mà quên gỡ, web thật vẫn mang cấu hình bản thử. Google gặp lệnh chặn thì rút toàn bộ trang khỏi chỉ mục ngay. Không cảnh báo, không đợi phạt.

• robots.txt chặn nhầm: dòng Disallow: / áp cho toàn site, thường sót lại từ lúc dựng thử.
• Thẻ noindex trên trang: thẻ meta name="robots" giá trị noindex, hay bị copy nguyên từ trang demo.
• Chặn ở tầng máy chủ: một số CMS có công tắc riêng, kiểu "ẩn khỏi công cụ tìm kiếm". Bật lên lúc thử, quên tắt.
• Mật khẩu bảo vệ toàn site: web thử khoá bằng mật khẩu. Google không vào được, không đọc được nội dung thật.

Địa chỉ trang cũ có chuyển hướng đúng sang trang mới không

Đổi nền tảng hay đổi menu thường kéo theo đổi luôn URL. Google đã nhớ hàng trăm địa chỉ cũ. Đường dẫn đổi mà không có redirect 301, với Google đó là 2 trang khác nhau. 1 trang biến mất. 1 trang mới toàn không mang theo lịch sử xếp hạng.

• Không có redirect 301: địa chỉ cũ trả lỗi 404. Khách bấm từ kết quả tìm kiếm cũ, vào thẳng trang báo lỗi.
• Redirect trỏ sai chỗ: gom hết về trang chủ thay vì trang tương ứng. Khách vào được nhưng mất đúng thứ cần tìm.
• Redirect chuỗi nhiều lớp: trang A trỏ sang B, B trỏ sang C. Máy tìm kiếm xử lý chậm, có lúc bỏ giữa chừng.
• Đổi cả domain lẫn URL cùng lúc: 2 thay đổi lớn chồng nhau. Nên tách làm từng phần nếu được.

Sơ đồ trang mới đã khai lại trên Search Console chưa

Sitemap là bản đồ chỉ đường cho Google. Web cũ khai 1 sitemap. Web mới dựng cấu trúc khác, quên khai lại. Google vẫn cầm bản đồ cũ đi dò đường mới. Không khớp gì cả.

• Sitemap còn trỏ về domain hoặc cấu trúc cũ: file sitemap.xml chưa được sinh lại sau khi đổi nền tảng.
• Chưa nộp sitemap mới trong Google Search Console: file đúng đã có, nhưng chưa báo cho Google biết để đọc lại.
• Sitemap liệt kê cả trang đã xoá: gây nhiễu. Google tốn công dò những địa chỉ không còn tồn tại.
• robots.txt không dẫn tới sitemap mới: dòng khai vị trí sitemap trong robots.txt vẫn trỏ về file cũ.

Nội dung trang mới có mỏng hơn bản cũ không

Giao diện đẹp hơn không có nghĩa nội dung tốt hơn. Nhiều lần làm lại web cắt bớt chữ cho gọn mắt. Cắt luôn cả mô tả sản phẩm, đoạn giới thiệu dịch vụ, có khi cả chục bài viết cũ từng kéo truy cập. Trang càng mỏng, Google càng ít lý do giữ nó ở chỉ mục ưu tiên.

• Trang dịch vụ rút còn vài dòng: bản cũ giải thích chi tiết, bản mới chỉ còn tiêu đề và 1 câu ngắn.
• Bỏ sót bài viết cũ khi chuyển nền tảng: hàng chục bài blog từng có lượt xem, không được mang qua site mới.
• Nội dung trùng lặp giữa nhiều trang: dùng chung 1 đoạn mô tả cho nhiều trang dịch vụ khác nhau.
• Ảnh thay chữ: thông tin quan trọng nằm hết trong ảnh banner. Máy tìm kiếm không đọc được chữ trong ảnh như chữ thường.

Tiêu đề và mô tả trang có bị bỏ trống nhiều trang cùng lúc không

CMS mới hay có mẫu tiêu đề mặc định. Nhiều trang dùng chung 1 mẫu, hoặc để trống hẳn mô tả. Google vẫn index được trang thiếu tiêu đề. Nhưng nó tự chọn đoạn văn bản trên trang để hiển thị. Kết quả tìm kiếm trông rời rạc. Tỷ lệ bấm vào giảm rõ.

• Tiêu đề trang trùng nhau trên diện rộng: 30 trang cùng mang 1 tiêu đề mặc định, chưa kịp sửa từng trang.
• Thẻ mô tả bỏ trống: Google tự trích đoạn bất kỳ trên trang, có khi rơi vào câu vô nghĩa.
• Thiếu thẻ canonical hoặc canonical trỏ sai: nhiều URL cùng dẫn tới 1 nội dung, không khai trang gốc.
• Ảnh không có mô tả thay thế: không trực tiếp gây mất index, nhưng làm giảm tín hiệu nội dung của trang.

Công cụ Google Search Console đang báo gì

Đừng đoán. Mở thẳng Google Search Console lên đọc. Báo cáo Lập chỉ mục trang chia rõ từng nhóm: trang đã lập chỉ mục, trang bị loại vì noindex, trang trùng lặp chưa chọn canonical, trang lỗi 404. Nhóm nào chiếm số lớn, đó là nguyên nhân chính. Không cần đoán thêm.

Kiểm thêm 3 chỗ trong cùng công cụ. Mục Sơ đồ trang xem ngày nộp và số URL được đọc. Công cụ Kiểm tra URL xem Google nhìn thấy 1 trang cụ thể ra sao. Báo cáo Chuyển hướng, nếu site có bật theo dõi redirect. 3 chỗ này trả lời được phần lớn câu hỏi, không cần đoán.

Mất bao lâu thì website được lập chỉ mục trở lại

Không có con số cố định cho mọi trường hợp. Tốc độ Google đọc lại site phụ thuộc tần suất Googlebot ghé thăm, quy mô site, và mức độ nguyên nhân đã được xử lý triệt để hay chưa. Theo kinh nghiệm xử lý các ca tương tự, phần lớn site nhỏ và vừa thấy trang chủ trở lại chỉ mục trong khoảng 1 đến 2 tuần sau khi gỡ đúng nguyên nhân. Toàn bộ site phục hồi thường mất thêm vài tuần nữa. Đây là dải quan sát thực tế. Không phải cam kết. Mỗi site còn phụ thuộc lịch sử crawl riêng của Google.

Việc duy nhất kiểm soát được là xử lý đúng thứ tự. Không tạo thêm thay đổi mới trong lúc chờ. Đổi URL thêm 1 lần nữa giữa lúc đang chờ hồi phục là tự kéo dài thời gian. Google phải học lại từ đầu.

Câu hỏi thường gặp về đổi website mất index

Gỡ theo thứ tự, đừng sửa loạn

6 nhóm nguyên nhân ở trên xếp theo đúng mức độ nặng nhẹ. Kiểm robots.txt và thẻ noindex trước tiên. 1 dòng cấu hình sai ở đây có thể vô hiệu mọi việc làm phía sau. Rồi mới tới redirect, sitemap, nội dung. Cuối cùng là tiêu đề và mô tả. Sửa xong 1 nhóm thì kiểm lại trong Search Console. Đừng đổi 5 thứ cùng lúc rồi không biết cái nào thật sự có tác dụng.

Đang cân nhắc làm lại website mà lo lặp lỗi cũ? Xem thêm dịch vụ quản trị website để có người theo dõi Search Console định kỳ. Thay vì chỉ phát hiện khi khách hàng đã than phiền không tìm thấy công ty.