Website đa ngôn ngữ cần chuẩn bị những gì trước khi làm
Nút chuyển ngôn ngữ dễ làm, phần khó là chọn cấu trúc URL, khai báo hreflang đúng chuẩn và xác định ai duy trì bản dịch khi nội dung website thay đổi.
Khách gửi yêu cầu "làm thêm bản tiếng Anh" khi website tiếng Việt đã chạy được nửa năm. Nghe đơn giản, nhưng một website đa ngôn ngữ đúng nghĩa không dừng ở việc gắn thêm nút chuyển đổi ngôn ngữ trên menu. Phần khó nằm ở chỗ ai giữ cho bản dịch khớp với nội dung gốc mỗi khi trang tiếng Việt đổi giá, đổi sản phẩm hay đổi chính sách bảo hành.
Website đa ngôn ngữ là gì và vì sao phần khó không nằm ở nút chuyển ngôn ngữ
Đó là một website hiển thị cùng nội dung bằng nhiều ngôn ngữ, thường gặp nhất là bản song ngữ Việt Anh cho khách trong nước và khách quốc tế. Gắn một nút chuyển đổi ngôn ngữ trên giao diện chỉ mất vài giờ lập trình. Việc tốn công thật sự là giữ cho hai, hoặc nhiều, phiên bản nội dung luôn khớp nhau theo thời gian.
Phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ chỉ dịch một lần lúc ra mắt, sau đó bản tiếng Việt tiếp tục cập nhật còn bản tiếng Anh đứng yên. Sáu tháng sau, giá trên trang tiếng Anh vẫn là giá cũ, sản phẩm mới chưa có bản dịch. Nếu đang tìm đơn vị thiết kế website làm song ngữ ngay từ đầu, nên hỏi rõ quy trình cập nhật bản dịch trước khi ký hợp đồng, không phải hỏi sau khi trang đã chạy.
Chọn cấu trúc URL đa ngôn ngữ: thư mục con, tên miền phụ hay tên miền riêng theo nước
Có ba cách đặt địa chỉ cho từng ngôn ngữ: thư mục con dạng domain.com/en/, tên miền phụ dạng en.domain.com, hoặc tên miền riêng theo từng nước như domain.com đi cùng domain.vn. Ba cách khác nhau về chi phí, sức mạnh SEO gộp và độ phức tạp vận hành, không có cách nào đúng cho mọi trường hợp.
Thư mục con dùng chung hosting, SSL và uy tín tên miền với bản gốc, nên rẻ và dễ vận hành nhất. Tên miền phụ tách được hạ tầng kỹ thuật cho từng ngôn ngữ nhưng vẫn đứng dưới cùng tên miền gốc. Tên miền riêng theo nước phù hợp doanh nghiệp đã có pháp nhân hoặc văn phòng ở nước đó, nhưng kéo theo việc phải đăng ký thêm tên miền và gia hạn định kỳ.
| Tiêu chí | Thư mục con (/en/) | Tên miền phụ (en.domain.com) | Tên miền riêng theo nước |
|---|---|---|---|
| Chi phí | Thấp nhất, dùng chung hosting và SSL với site gốc | Trung bình, có thể cần cấu hình DNS riêng nhưng vẫn chung một tên miền | Cao nhất, phải đăng ký và gia hạn thêm tên miền mỗi năm |
| Sức mạnh SEO gộp | Cao nhất, mọi ngôn ngữ cộng dồn uy tín về một tên miền | Trung bình, Google xử lý gần như site riêng nhưng vẫn ghi nhận cùng gốc | Thấp nhất lúc đầu, mỗi tên miền mới phải gây dựng uy tín từ số không |
| Độ phức tạp vận hành | Thấp, một hệ quản trị nội dung, một lần cài đặt | Trung bình, cần trỏ DNS, đôi khi tách máy chủ riêng | Cao, quản nhiều tên miền, nhiều chứng chỉ SSL, nhiều lần gia hạn |
| Hợp với ai | Doanh nghiệp vừa và nhỏ, ngân sách vận hành hạn chế | Doanh nghiệp cần tách hạ tầng kỹ thuật riêng cho từng thị trường | Doanh nghiệp đã có pháp nhân hoặc văn phòng riêng ở từng nước |
Ví dụ theo bảng giá tên miền của BizMaC, đăng ký thêm một tên miền .vn tốn 210.000đ trong năm đầu và 460.000đ mỗi năm gia hạn kể từ năm sau, đó là khoản chi phát sinh cố định của phương án tên miền riêng theo nước mà hai phương án còn lại không có. Chọn cấu trúc URL đa ngôn ngữ nên cân theo ngân sách vận hành hàng năm, không chỉ theo chi phí dựng ban đầu.
Khai báo cho Google biết trang nào là bản dịch ngôn ngữ nào
Google không tự đoán được trang tiếng Anh và trang tiếng Việt là hai bản dịch của cùng một nội dung nếu website không khai báo rõ. Thẻ hreflang gắn trong phần đầu mỗi trang, ghi ngôn ngữ và khu vực của trang đó, kèm đường dẫn tới các phiên bản ngôn ngữ khác. Thiếu khai báo này, các trang song ngữ dễ bị hiểu nhầm là nội dung trùng lặp.
Theo tài liệu của Google Search Central, hreflang chỉ là một gợi ý (hint) cho Google chứ không phải lệnh bắt buộc, nên vẫn cần thêm liên kết nội bộ rõ ràng giữa các phiên bản ngôn ngữ và một thẻ canonical đúng cho từng trang. Đây là phần kỹ thuật SEO đa ngôn ngữ hay bị bỏ sót nhất vì không hiện trên giao diện.
Muốn kiểm tra một website đã khai báo đúng chưa, có thể tham khảo bài website chuẩn SEO là gì để đối chiếu từng hạng mục kỹ thuật cơ bản trước khi thêm hreflang lên trên.
Dịch máy nguyên trang rồi để đó, cái giá phải trả là gì
Chạy toàn bộ nội dung qua công cụ dịch máy rồi dán lên website xong bỏ đó gây hại nhiều hơn là không có bản dịch. Khách quốc tế đọc câu dịch sai ngữ cảnh sẽ nghi ngờ độ chuyên nghiệp của cả doanh nghiệp, còn công cụ tìm kiếm xếp trang dịch máy chưa qua biên tập vào nhóm nội dung mỏng, ít giá trị.
Thuật ngữ ngành là chỗ dịch máy sai nhiều nhất: tên vật liệu, đơn vị đo, tên gói dịch vụ thường bị dịch sát nghĩa đen thay vì đúng cách ngành đó gọi. Cách an toàn hơn là dùng dịch máy làm bản nháp, rồi để người biết cả hai ngôn ngữ biên tập lại trước khi đăng. Dịch nội dung website không phải việc làm một lần rồi xong, mà lặp lại mỗi khi nội dung gốc thay đổi.
Chuẩn bị làm website song ngữ?
BizMaC tư vấn cấu trúc địa chỉ, khai báo hreflang và quy trình duyệt bản dịch ngay từ bản thiết kế đầu tiên, không để phát sinh giữa chừng.
Những chỗ hay bị bỏ quên khi dịch nội dung website
Đội thiết kế thường dịch kỹ phần nội dung chính như trang chủ, trang dịch vụ, bài viết, nhưng bỏ sót những mảnh chữ rải rác khắp giao diện. Khách quốc tế gặp menu tiếng Anh nhưng nút bấm hay thông báo lỗi vẫn tiếng Việt sẽ nhận ra ngay website mới dịch nửa vời.
- Menu điều hướng và nhãn nút, ví dụ Đặt hàng, Gửi yêu cầu, Xem thêm
- Thông báo lỗi và thông báo thành công hiện ra sau khi gửi biểu mẫu
- Nhãn trường và gợi ý nhập liệu trong biểu mẫu liên hệ, đăng ký
- Email tự động gửi cho khách sau khi đặt hàng hoặc gửi yêu cầu
- Đơn vị tiền tệ, cách viết dấu phẩy và dấu chấm phân cách số
- Định dạng ngày tháng, ngày trước tháng ở Việt Nam khác thứ tự phổ biến ở Mỹ
- Chữ nằm sẵn trong ảnh banner, infographic, ảnh chụp màn hình sản phẩm
Ngoài phần chữ, giao diện cũng phải chịu được câu dài hơn bản gốc. Theo tài liệu hướng dẫn quốc tế hoá (i18n) của W3C, một câu tiếng Đức dịch từ tiếng Anh có thể dài hơn khoảng 30%, một số nhãn nút ngắn còn giãn nhiều hơn thế. Nút thiết kế vừa khít chữ "Đặt hàng" sẽ vỡ dòng khi đổi sang "Add to cart". Khung nút và khung menu nên chừa dư khoảng trắng, và nên test bằng bản dịch thật thay vì chữ mẫu tiếng Việt.
Ai là người giữ bản dịch nội dung website cập nhật sau khi ra mắt
Người khó tìm nhất không phải người dịch bản đầu tiên, mà là người cập nhật bản dịch mỗi khi nội dung tiếng Việt thay đổi. Đổi giá, thêm sản phẩm, sửa chính sách bảo hành đều cần bản dịch theo kịp, nếu không hai phiên bản ngôn ngữ sẽ lệch nhau và khách đọc phải bản cũ.
Ba hướng thường gặp: giao cho nhân sự nội bộ biết ngoại ngữ, thuê dịch vụ dịch thuật ngoài theo lần phát sinh, hoặc gộp vào gói quản trị website định kỳ để có người chịu trách nhiệm cố định. Dù chọn hướng nào, cần chốt trước khi ký hợp đồng thiết kế quy trình: ai sửa nội dung tiếng Việt trước, ai nhận thông báo để dịch lại, và bản dịch được duyệt trong bao lâu thì lên trang.
Câu hỏi thường gặp về website đa ngôn ngữ
Làm website song ngữ có bắt buộc dùng tên miền riêng cho mỗi nước không?
Không. Thư mục con dạng /en/ vẫn được Google lập chỉ mục và xếp hạng riêng cho từng ngôn ngữ, chi phí thấp hơn nhiều so với duy trì thêm một tên miền. Phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ nên bắt đầu từ đây.
Dịch máy có dùng được để dịch nội dung website không?
Dùng được làm bản nháp để tiết kiệm thời gian gõ lại, nhưng cần người biên tập trước khi đăng, nhất là các đoạn có thuật ngữ ngành hoặc số liệu cụ thể.
Chỉ có hai ngôn ngữ thì có cần khai báo hreflang không?
Vẫn cần. Thiếu khai báo, công cụ tìm kiếm dễ hiểu nhầm hai trang cùng nội dung nhưng khác ngôn ngữ là nội dung trùng lặp, ảnh hưởng đến khả năng cả hai bản cùng lên kết quả tìm kiếm.
Ai nên là người cập nhật bản dịch sau khi website chạy?
Nên chốt rõ trong hợp đồng thiết kế trước khi bàn giao, có thể là nhân sự nội bộ, dịch vụ dịch thuật ngoài, hoặc gộp vào gói quản trị website định kỳ, miễn có một đầu mối chịu trách nhiệm cố định.
Tổng kết cho bạn
Website đa ngôn ngữ không khó ở phần kỹ thuật hiển thị, mà khó ở việc giữ nội dung hai ngôn ngữ luôn khớp nhau theo thời gian. Trước khi ký hợp đồng thiết kế, nên chốt sẵn bốn việc: chọn cấu trúc địa chỉ phù hợp ngân sách, khai báo hreflang đúng cách, có người biên tập lại bản dịch máy, và xác định rõ ai chịu trách nhiệm cập nhật bản dịch khi nội dung gốc thay đổi. Chuẩn bị đủ bốn việc này trước, quá trình làm việc với đội thiết kế website sẽ nhanh hơn, và trang song ngữ sau khi chạy sẽ không rơi vào cảnh một bản mới, một bản bị bỏ quên.
Lưu ý: Bài viết chia kinh nghiệm chung, còn mỗi doanh nghiệp một quy mô và một cách vận hành. Muốn biết cách nào hợp với trường hợp của bạn — chọn gói nào, làm theo thứ tự nào, chi phí ra sao — chuyên viên BizMaC tư vấn và làm giúp bạn phần kỹ thuật.
Để BizMaC dựng website cho doanh nghiệp bạn
Giao diện chuẩn UX, cấu trúc chuẩn SEO, chạy mượt trên di động và dễ tự quản trị sau khi bàn giao. BizMaC làm website cho doanh nghiệp Việt từ năm 2007, đi kèm hướng dẫn vận hành chứ không bàn giao xong là hết.
